No właśnie. Hallelujah? Czy może Alleluja?
Wyraz Alleluja pochodzi z języka hebrajskiego. Oryginalna pisownia to: hallelujah lub halelu-Jah. Alleluja w hibru oznacza dosłownie „wychwalajcie Jahwe”, czyli „wychwalajcie Pana”.
Doszperałem (a przyznam, nie wiedziałem o tym wcześniej), że ten zwrot nawołujący do wychwalania Boga został użyty dwadzieścia cztery razy w Starym Testamencie, głównie w Księdze Psalmów oraz cztery razy w greckiej transliteracji w Nowym Testamencie.
Wróćmy do zagwozdek językowych związanych z tymi najważniejszymi dla chrześcijan świętami. Pierwszą mamy już w samej nazwie. Czy piszemy „świąt Wielkiej Nocy”, czy „świąt Wielkiejnocy”…? Zdania między językoznawcami / lingwistami są podzielone. Moim zdaniem „Wielkiejnocy” – ale… Nazwa Wielkanoc – podobnie, jak nazwa Rzeczpospolita – może być odmieniana dwojako. Możemy składać życzenia z okazji Wielkanocy lub Wielkiejnocy, mówić i pisać o Wielkanocy lub Wielkiejnocy. Na marginesie, warto pamiętać o zwrotach utartych. Wielkanoc to czas spotkań rodzinnych, wielu z nas podróżuje na bliższą lub dalszą odległość – przy czym jedziemy (np. do domu, do przyjaciół) na Wielkanoc. To najczęściej używany i najbardziej poprawny w tym kontekście zwrot.
Z kolei ze spraw pozornie drobnych, ale… ciekawych. Składając sobie życzenia zanim zasiądziemy do wielkanocnego stołu pełnego pysznych potraw składamy sobie życzenia, stukając się przy tym… No właśnie, czym? Kraszankami, malowankami, pisankami?
Te nazwy zależą oczywiście od regionu – inaczej powie taki Kaszebe, jak ja, inaczej Hanys, jak kilku moich dobrych znajomych – ale też od samego sposobu barwienia jaj. Jedziemy.
Kraszankami nazywano onegdaj tylko jaja barwione na czerwono; słowo „kraszanka” wywodzi się od nazwy tego koloru: czerwony, czyli „krasy”.
Malowanki to jaja zafarbowane jednobarwnie. Oczywiście wyłącznie naturalnymi metodami. Przykłady? Proszę bardzo. Kolor zielony pozwalały uzyskać liście jemioły lub młodego żyta. Żółty? Łupiny z cebuli. Bordowy? Buraczki.
Pisanki z kolei to jajka, na których przed zafarbowaniem pisano wzór woskiem, który to wzór następnie usuwano.
Są jeszcze jajka „skrobanki” oraz jajka „naklejanki” – ale to już proszę wyszperać samemu.
Drodzy Państwo, życzę wszystkim czytelnikom tego bloga, ich rodzinom i bliskim radosnych, rodzinnych świąt – oraz zdrowia przez cały kolejny rok.
Źródła (inter alia): Słownik języka polskiego PWN / blogi, np. Obcy język polski
